Jelenia Góra

Miasto leży w centrum górskiej kotliny nad rzeką Bóbr. Otoczone od południa Karkonoszami, od zachodu Górami Izerskimi, od północy Górami Kaczawskimi, a od wschodu Rudawami Janowickimi. Powstało jako średniowieczna osada obronna z warownym zamkiem wzniesionym przez Bolesława Krzywoustego na początku XII stulecia. Wiele lat było znaczącym ośrodkiem handlu i rzemiosła (płóciennictwo). To w Jeleniej Górze po raz pierwszy na świecie w 1803 r. wyprodukowano cukier z buraków cukrowych. Obecnie miasto jest ośrodkiem przemysłu chemicznego i farmaceutycznego, włókienniczego oraz odlewniczego. Leżąc w centrum Kotliny Jeleniogórskiej jest głównym ośrodkiem turystycznym, z którego odchodzą drogi we wszystkie otaczające miasto pasma górskie. Ponadto włączone administracyjnie do miasta uzdrowisko Cieplice Zdrój i Sobieszów z Zamkiem Chojnik są dodatkowymi dzielnicami stanowiącymi o atrakcyjności turystycznej Jeleniej Góry.

Spacerując po Jeleniej Górze na pewno nie ominie się jednego z najpiękniejszych rynków Dolnego Śląska oraz miejskiej starówki. Rynek, nazywany także Placem Ratuszowym jest wizytówką miasta. Wokół placu stoją malownicze mieszczańskie kamieniczki zbudowane w XVII i XVIII w., z urokliwymi podcieniami gdzie mieszczą się kawiarnie i sklepiki nadające rynkowi oryginalnego charakteru. W środku placu stoi klasycystyczny ratusz z XVIII w. Niedaleko rynku znajduje się gotycka bazylika z renesansowymi i barokowymi elementami wystroju, która jest najstarszą budowlą w mieście. Jest to Kościół śś. Erazma i Pankracego.

Zasługującą na uwagę jest też ogromna świątynia barokowa, (mieszcząca ponad 4 tys. osób) wzniesiona na planie greckiego krzyża w XVIII w.- Kościół św. Krzyża. Wewnątrz, wzdłuż ścian znajdują się dwukondygnacyjne empory oraz jedne z największych organów na Dolnym Śląsku. Warto zobaczyć również Cerkiew śś. Apostołów Piotra i Pawła, barokowy kościółek powstały na początku XVIII w. W elewacji budowli umieszczono dwa krzyże pokutne z okresu średniowiecza z wyrytymi narzędziami zbrodni, kuszą i mieczem. Inne krzyże pokutne można zobaczyć w Kowarach. Historię związaną miastem i Kotliną można zobaczyć w Muzeum Karkonoskim. Na stałych wystawach prezentowane są najdawniejsze dzieje Kotliny Jeleniogórskiej wraz z zabytkami archeologicznymi z regionu, wyroby rzemiosła artystycznego z XVII i XVIII w. czyli przypadające na Złoty Wiek Jeleniej Góry. Muzeum prezentuje także bogatą, jedną z największych w Europie, kolekcję szkła artystycznego. Ponadto zobaczyć można wystrój wnętrza wiejskich chałup karkonoskich.

W dzielnicy Jeleniej Góry, Sobieszowie znajduje się Zamek Chojnik. Stoi on na urwistym wzgórzu (627m.n.p.m.). Zbudowany w latach 1353 – 1364 przez księcia świdnicko – jaworskiego Bolka II Małego należał przez wieki do rodziny Schaffgotsch. Niezdobyta nigdy twierdza zakończyła swoją świetność po uderzeniu pioruna w 1675r. Zamek nie został już odbudowany i obecnie najlepiej zachowała się wieża obronna i mury, a na dziedzińcu pręgierz. W ruinach zamku działające tu Bractwo Rycerskie organizuje latem Turniej Rycerski „O Złoty Bełt Chojnika”. Jest tu także schronisko oraz bufet. Można także pod okiem rycerzy spróbować swoich sił w strzelaniu z kuszy. Z zamkiem wiąże się legenda o złej i pięknej Kunegundzie, która wystawiała na ciężką i niebezpieczną próbę kandydatów ubiegających się o jej rękę. Musieli objechać konno zamek po zewnętrznych murach. Udało się to dopiero rycerzowi z Turyngii, który jednak nie był zainteresowany ręką Kunegundy. Nie mogąc znieść takiego poniżenia dziewczyna rzuciła się z wieży w przepaść pod zamkiem.

Najbardziej znaną dzielnicą Jeleniej Góry są Cieplice Zdrój, jedna z najstarszych w Polsce miejscowości uzdrowiskowych. Biją tu jedyne w kraju źródła o temperaturze dochodzącej do 90st. C. Odkryte zostały w XII w. gdy książę Bolesław Wysoki dotarł w te strony podczas polowania. Sława kurortu i jego walory lecznicze sprowadzały w okolice kuracjuszy z całej Europy. Leczyli się tu m.in. królowa Marysieńka Sobieska, Izabela Czartoryska, Kołłątaj, Goethe i inni. Cieplice zachowały swój uzdrowiskowy charakter do dziś. Wykorzystuje się nadal termalne wody fluorkowo-krzemowe oraz borowiny. Warto zobaczyć tutaj Pałac Schaffgotschów - siedzibę dawnych właścicieli Cieplic - zbudowany w stylu klasycystycznym w XVIII w.; nad wejściem umieszczono dwa kartusze herbowe. Przy pałacu rozciąga się piękny, utworzony na styl angielski Park Zdrojowy. Jednym z ciekawszych zabytków dolnośląskiego baroku jest Kościół św. Jana Chrzciciela i zakon cystersów. W murze kościoła znajdują się renesansowe nagrobki Schaffgotschów.

Warto wybrać się również do Muzeum Przyrodniczego gdzie prezentowana jest największa w Polsce wystawa ornitologiczna „Barwny Świat Ptaków” oraz prezentacja entomologiczna „Motyle Karkonoszy i Świata”. Ponadto organizowane są stałe imprezy m.in. karkonoska wystawa i giełda minerałów, wystawa świeżych grzybów we wrześniu, lekcje pszczelarskie i pokazy miodobrania oraz różne prelekcje.